In de Kempen weten ze hoe je van het leven geniet. De mensen van Lier en omgeving zijn echte Pallieters. Een levensstijl die ze graag omarmen. Niet te veel haast, wel tijd voor een goed gesprek, lekker eten, een glas bier en vooral genieten van wat er voor je neus gebeurt. Wij ontdekten de Kempen al packraftend over de Grote Nete-rivier, wandelend door Lier en varend over de Binnennete. We kunnen nu met zekerheid stellen dat met de Nete in de buurt, een terras om de hoek en de natuur op wandelafstand er weinig reden is om niet aan het Pallieteren over te geven.
Pallieteren
Carpe diem, pluk de dag of dus: Pallieteren. Pallieteren is eigenlijk gewoon genieten van het leven, maar dan op z’n Liers. De term komt van Pallieter, de levenslustige hoofdpersoon uit het gelijknamige boek van de Lierse schrijver Felix Timmermans. Pallieter trekt eropuit, geniet van de natuur, goed eten en drinken en maakt zich vooral niet te druk. Niet alles hoeft een doel te hebben. Soms is een wandeling, een goed gesprek of een drankje op het terras al genoeg. In Lier en de Kempen-omgeving is Pallieteren dan ook uitgegroeid tot een soort levenshouding. Doe wat je leuk vindt, geniet van het moment en maak er wat van.
De Kempen: één naam, verschillende landschappen
De Kempen is geen provincie, maar een streek die zich uitstrekt over delen van België en Nederland. In België spreken we onder meer over de Antwerpse, Limburgse en Brabantse Kempen. De grenzen zijn niet overal scherp afgebakend en de landschappen lopen in elkaar over. Toch heeft iedere streek een eigen identiteit. De Antwerpse Kempen, waar wij op pad zijn, beslaan het Kempense gebied in het noordoosten van de provincie Antwerpen. Antwerpen-stad zelf hoort daar niet bij (die ligt in de regio Scheldeland). Het is een streek van zandgronden, rivieren en kleine dorpen. De Brabantse Kempen liggen vooral in het noorden van de provincie Vlaams-Brabant en sluiten aan op het Kempense landschap in Antwerpen. De Limburgse Kempen liggen in het noordoosten van België en staan onder meer bekend om hun uitgestrekte natuurgebieden en voormalige mijnlandschappen. In dit artikel hebben we het over de Kempen, maar daarmee bedoelen we specifiek de Antwerpse Kempen.
Een streek met een eigen karakter
De Kempen ligt op een hoger plateau en bestaat voor een groot deel uit zandgronden. Het zand warmt snel op, maar raakt warmte ook weer snel kwijt. Daardoor heeft de Kempen een wat extremer klimaat dan de omgeving. Op zomerse dagen kan het er opvallend warm zijn, terwijl het er ’s nachts juist snel afkoelt. Niet voor niets duikt de Kempen regelmatig op als warmste of koudste plek op de Belgische weerkaart. Tegenover die droge, snel opwarmende zandgrond staan de rivieren (Grote en Kleine Nete) en beekdalen, die het landschap van natte en voedselrijke plekken voorzien. Juist langs het water ontstaat daardoor een heel ander landschap, met volop ruimte voor planten en dieren. Met een beetje geluk spot je onderweg een ijsvogel of zie je sporen van bevers langs de oever.
Packraften over de Grote Nete
Wat ons betreft de beste manier om de natuur van de Kempen te ontdekken is al packraftend. Daarbij hike je met een opblaasbare boot op je rug tot aan het startpunt bij het water, om vervolgens al peddelend een aantal kilometers over de rivier af te leggen en het laatste stuk weer terug te lopen naar het start-/eindpunt. Wij gaan voor de ruim 10 kilometer lange route Marly, die start en eindigt bij domein Den Asberg, gelegen op zo’n 30 kilometer van Lier vandaan. Op die locatie huren we ons materiaal en krijgen we uitleg en een lunchpakket. Marly is de naam van de brug waar we te water gaan.
Deel 1
De route begint met een ruim vier kilometer lange wandeling door het bos van natuurgebied de Kwarekken. Het is een mooie en gevarieerde route. Het ene moment lopen we over rechte, brede paden en het andere moment lopen we over smalle kronkelpaadjes, waar we ons een weg banen over omgevallen boomstammen. Over boomstammen gesproken: onderweg komen we langs ‘Krekkemie’. Een kunstwerk dat ontstond nadat tijdens een storm in 2020 een grote boom was afgebroken. Een kunstenaar kreeg toestemming om met de boomstam het wankele evenwicht te verbeelden tussen kwetsbaarheid, veerkracht en regeneratie… van boom, mens en natuur. Het is een mooie verbeelding van de relatie tussen mens en natuur.
Klaarmaken voor het peddelen
Na een klein uur lopen komen we uit bij brug Marly. Daar blazen we de packraft op. Gelukkig hoeven we niet met de mond te blazen, want dan zouden we wel even bezig zijn. Bij packraften maak je gebruik van een handige luchtzak waar je wind in laat komen. Vervolgens draai je de zak dicht en druk je hem leeg, waardoor de lucht zo de raft in gaat. Na een paar grote halen, zijn we al snel ready to rumble. We trekken het reddingsvest aan (want safety first), klikken de peddel in elkaar en gaan voorzichtig te water.
Pallieterend packraften
Vanaf hier peddelen we zo’n drie kilometer over de Grote Nete rivier. Het is een heerlijk relaxte tocht. Het gaan uiteraard stroomafwaarts en laten het water het werk doen. Zelf sturen we af en toe een beetje bij, maar het is nergens zwaar of lastig. We zijn immers aan het Pallieteren. Tijd genoeg dus voor ons om rond te kijken en te genieten van de natuur en ons lunchpakket. Bij de volgende brug stappen we uit, ruimen het materiaal weer op en hangen het aan de rugzak. Tot slot lopen we de laatste drie kilometer van de tocht door het natuurgebied weer terug naar Domein den Asberg, waar we zo’n drie uur na de start arriveren.
Plezier in Lier en op de rivier(en)
Terug naar Lier. Dit stadje ligt namelijk aan de rand van de Antwerpse Kempen, precies waar de rivieren de Kleine en Grote Nete samenkomen. Door Lier zelf loopt de Binnennete, een netwerk van waterlopen dat nauw verweven is met het historische centrum. De stad wordt niet voor niets de ‘poort van de Kempen’ genoemd. Vanuit de stad sta je zo in het groen en op het water. Wandelen, fietsen en varen kan hier allemaal.
Wandelen in en om Lier
Wie Lier graag te voet ontdekt, kan een stadstour boeken of zelf de tweede stadswal volgen. De stadstour voert je langs de historische highlights in het centrum, zoals het Stadhuis, de Zimmertoren en het Begijnhof. De zelfstandige wandeling is een groene wandelroute van zo’n 4,6 kilometer lang en loopt over de natuurrijke stadswal rondom het historische centrum. Een combinatie van die twee is natuurlijk ook altijd een goed idee.
De Nete
De Nete is onlosmakelijk verbonden met Lier. Vroeger voeren er jaarlijks honderden boten de stad in. De rivier was een belangrijke handelsroute, onder meer voor de florerende lakenindustrie, maar ook voor het vervoer van bier. In de bloeiperiode telde Lier tientallen brouwerijen. De laatste grote brouwerij sloot in de jaren zestig, maar de liefde voor bier is nooit verdwenen.
Ook de palingvisserij speelde een belangrijke rol. De Grote Nete was het werkterrein van stoere palingvissers, die hun vangst verkochten en hun geld soms net zo snel weer uitgaven. De rivier was hun bron van inkomsten, maar ook hun dagelijkse omgeving. Tegenwoordig zijn de traditionele palingboten vooral bekend van de rondvaarten op de Binnennete. Het is een aanrader om te gaan bootjevaren in Lier. Dat doe je met de Koninklijke Moedige Bootvissers. Vanaf het water zie je Lier op een andere manier. De rivier slingert door de stad en geeft je een heel ander perspectief op de historische gebouwen. Bovendien kan de schipper je alles vertellen over de historie van de stad. Een tochtje kost maar 5 euro p.p. en voor kinderen zelfs maar 2 euro p.p. (Prijzen in 2026.)
Leuk om te weten over Lier
De gebouwen geven de stad Lier een sierlijke uitstraling, maar het zijn vooral de verhalen die Lier karakter geven.
- De inwoners van Lier worden ook wel schapenkoppen genoemd. Ze dragen die naam met trots, hoewel het ooit als scheldwoord bedoeld was. Volgens de overlevering mocht Lier in de veertiende eeuw van de hertog van Brabant kiezen tussen een universiteit of een veemarkt. De Lierenaren kozen voor de veemarkt. De hertog wilde zelf liever een universiteit en zou daarom hebben uitgeroepen: ‘Wat een schapenkoppen zijn het toch!’ De bijnaam bleef hangen en groeide uit tot een geuzennaam.
- Het Liers vlaaike hoort bij de stad. Dit kleine streekgebak wordt gemaakt met onder meer kandijstroop en een opmerkelijke kruidenmix (kaneel, koriander, nootmuskaat en kruidnagel). Het is een erkend streekproduct en een mooie reden om tijdens je stadswandeling even een pauze in te lassen.
- De bekendste toren van Lier is waarschijnlijk de Zimmertoren, met de beroemde astronomische klok van uurwerkmaker Louis Zimmer. De klok is eigenlijk een kleine tentoonstelling op zichzelf. Ze toont onder meer de tijd, de maanfasen, de dierenriem en verschillende astronomische gegevens.
- Lier was vanaf de middeleeuwen een belangrijke stad voor de lakenindustrie. Laken was een belangrijk handelsproduct en bracht veel werk naar de stad. De lakenhal vormde het hart van die handel.
- Lier is trots op haar begijnhof. De lakenindustrie trok veel arbeiders van buiten de stad aan, onder wie veel jonge vrouwen. Zij mochten niet zomaar in de stad overnachten en werden opgevangen door welgestelde vrouwen. Het begijnhof bood hen een plek om te wonen. Het is een klein dorp binnen de stad, met rustige straatjes en historische huisjes. De laatste begijn, zuster Agnes, overleed in de jaren tachtig.
- Lier heeft een sterke band met de kantambacht. Ooit was kantklossen vooral een manier om wat extra geld te verdienen. Nu is het een gerespecteerde ambacht waarin geduld, precisie en vakmanschap samenkomen. In Lier kun je een opleiding tot kantklosser volgen en die duurt maar liefst tien jaar.
Slapen, eten en wandelen in het groen
Wie de Antwerpse Kempen echt wil beleven, hoeft niet midden in een stad te overnachten. Wij sliepen tijdens onze trip bij B&B Hullebrug, een fijne uitvalsbasis tussen het groen. Vanaf hier trek je er makkelijk op uit richting Lier en de Grote Nete, terwijl je na een actieve dag weer terugkomt in de rust van het Kempense landschap. Ook leuk is de wandelroute met vlonderpad en natuurspeeltuin, die je vindt op steenworp afstand van B&B Hullebrug, in natuurgebied de Kruiskensberg.
Ook top: niet ver van B&B Hullebrug vind je Taverne Het Boshuis, gelegen in groendomein De Averegten. Bij de taverne ligt een leuke speeltuin en vanaf hier starten verschillende korte wandelroutes.
Bereikbaarheid
Vanuit Nederland ben je relatief snel op de Kempen, want met de trein is de regio goed bereikbaar. Vanaf station Breda sta je bijvoorbeeld binnen een uur op station Lier. Dat maakt de streek ook interessant voor een weekendje weg zonder auto. Eenmaal ter plaatse kun je veel plekken bovendien wandelend, fietsend of met het openbaar vervoer bereiken.
