Het enige geluid is het incidentele, krachtige gebrul van de gasbrander. Verder is het doodstil. Onder mij veranderen de mensen in stipjes en het Zwitserse dorp Château-d’Oex in een miniatuurwereld. Ik ben geen held met vliegen, maar terwijl we langzaam tussen de besneeuwde bergtoppen van kanton Vaud door glijden, maakt de spanning plaats voor pure verwondering. Dit is mijn eerste ballonvaart ooit, en ik had me geen indrukwekkendere plek kunnen wensen.
Eerste ballonvaart om de wereld
Waarom juist hier, in Château-d’Oex? Dit Zwitserse dorp is niet zomaar een plek. In 1999 was het dorp het vertrekpunt van de eerste luchtballonvaart om de wereld. De Zwitser Bertrand Piccard en de Engelse Brian Jones maakten in 19 dagen een ballonvaart om de wereld, tot ze in de Egyptische woestijn landden. Nu, decennia later, staat het record om de wereld op 11 dagen, maar de ‘eerste’ die pakken ze hier niet meer af. Château-d’Oex is trots om het Zwitserse luchtballon-epicentrum te zijn.
Luchtballon festival
Elk jaar in januari verzamelen ballon-crews van over de hele wereld hier voor het ballonfestival van Château-d’Oex. Het dorp van ruim 3.000 inwoners is dit jaar voor de 46e keer thuisbasis van het internationale luchtballonfestival. Deze week draait alles om luchtballonnen. Er zijn wedstrijden, speciale kindershows en veel mogelijkheden om zelf eens mee te varen. En natuurlijk lachen de luchtballonnen je in het hele dorp tegemoet. Van etalages tot aan straatverlichting. Zelfs de plaatselijke bakker stalt buiten een kraampje uit met verse koekjes en broodjes in de vorm van luchtballonnen.
Go or no go
Terug naar het plaatselijke grasveld. Daar liggen tientallen ballonnen die over een korte tijd allemaal in de lucht zweven. Ik zie een Mondriaan ballon, een Toekan en Le petit Prince. Luchtballonnen in alle vormen en maten. Kort van te voren wordt bepaald of de wind gunstig is en of er opgestegen kan worden. Dat betekent ook dat tot op het laatste moment alles kan worden afgeblazen, safety first. Gelukkig voor mij is dit jaar een uitzonderlijk goed jaar voor het festival. Tijdens het negendaagse festival is er zeven dagen groen licht om op te stijgen. Zo ook vandaag.
Op grote hoogten
En dan zijn wij aan de beurt. Een voor één klimmen we in het bakje. Crewleden hangen met drie man sterk aan het bakje, terwijl de luchtballonvaarder zich klaarmaakt voor vertrek en wij ons mentaal voorbereiden. Noodinstructie? Rustig blijven. Ik zie gespannen kopjes bij mijn medeballonvaarders. De directrice van het festival heeft ons verzekerd dat we vliegen met een bekende lokale piloot, die erg “experimented” is. Ik hoop dat ze experienced bedoelt.
Een snelle start
Terwijl het publiek toekijkt, stijgen we mij iets te snel op, de andere ballonnen achter ons latend. De mensen worden stipjes, het festivalterrein en het dorp worden kleiner. Bij het opstijgen hoor je het ontsteken van gas, maar verder is het doodstil. Dat is even wennen, in het vliegtuig hoor ik toch liever voortdurend een geruststellend ronkende motor. Een held met vliegen ben ik nooit geweest. Maar het went en iedereen ontspant. Dus zo voelt zweven.
Achter ons stijgen ook de andere luchtballonnen op. Door het gezichtsbedrog lijken ze soms in boomtoppen, op daken of op het ijs te belanden. Soms komt een andere ballon iets te dichtbij naar mijn zin (lees gemoedsrust). Dan gaan mijn ogen angstvallig richting de piloot; heb je dat gezien, onder ons? Ik weet al lang dat ik me geen zorgen hoeft te maken. Onze piloot, Xavier, heeft met deze ballon over de hele wereld gevlogen.
Zwitsers landen
Na een dikke twee uur varen over meren en tussen bergtoppen, zetten we de landing in. Van te voren ben ik gewaarschuwd dat landen in een luchtballon het meest spannende deel van de vlucht kan zijn, omdat het nogal onvoorspelbaar is. Niet bij Xavier. We landen middenin een wit weiland, zeer precies en voorzichtig.
De volgwagen staat al op ons te wachten. We manoeuvreren het bakje óp de volgwagen en vouwen samen de ballon in, als laatste mooie team-inspanning. Ik kan al bijna niet meer geloven dat dit ‘tentdoek’ ons in de lucht heeft gehouden. Ik krijg spontaan weer klamme handjes van de gedachte.
Theorieles
Terug in het dorp wachten ons kaas, hotdogs, folklore optredens en een vliegshow. Niet alleen het dorp loopt uit, dit is duidelijk een groot evenement voor het hele kanton Vaud. Om de ervaring compleet te maken, bezoek ik het plaatselijke ballonmuseum, waar ik meer leer over de geschiedenis van vliegen. Ik mag zelf ook een rondje maken. Althans, gesimuleerd in 3D. Dat lijkt me in mijn geval wel zo veilig, zo hoor ik van de instructeur.
Panoramatrein
Om in Château-d’Oex te komen, namen we deze ochtend vroeg de panaromatrein vanuit Montreux. Dat is 30 prachtige minuten reizen en een echte aanrader, want er is veel te zien. Wanneer je in Zwitserland hebt overnacht, reis je bijna altijd gratis met OV, maar voor 15 frank kun je in deze speciale Panoramatrein genieten van het beste uitzicht. Je krijgt dan front row seats, helemaal vóóraan in een volledig glazen coupé. Na Montreux zie je het landschap snel veranderen: de eerste tien minuten keek ik nog uit over het meer van Genève, maar daarna kwamen er al snel besneeuwde landschappen en bergtoppen in zicht.
Alternatieve outdoorervaring
Tijdens de treinrit terug naar Montreux voel ik me bijna net zo rozig als na een intensieve dag op de piste. Hoewel je in het bakje stilstaat, doet de ervaring qua adrenaline en focus niet onder voor een intensieve tocht mountainbiken of een mooie hike naar een berghut. De ijle berglucht, de (in mijn geval) verhoogde hartslag en de intense focus op de elementen maken van een ballonvaart in Château-d’Oex een topsport voor de zintuigen. Een absolute aanrader voor wie de bergen eens vanuit een ander, maar minstens zo spectaculair perspectief wil bedwingen.
