De wekker gaat om 6:00 uur in de ochtend. Op tijd ontbijten, trailrunoutfit aan en nog een laatste keer de spullen checken. Heb ik alles? Genoeg gelletjes? Startnummer? Yes. Met gezonde spanning stap ik zo rond half acht in de auto richting Boaventura, een klein dorpje aan de noordkust van Madeira. Mijn gezin gaat mee om me daar af te zetten en de komende uren bij verzorgingsposten op te wachten. Onderweg ontvouwt Madeira zich in het ochtendlicht en ik besef dat dit voorlopig de laatste rustige momenten zijn. Voor mij ligt een uitdaging van 56 kilometer en bijna 3.000 hoogtemeters, want ik neem deel aan de Madeira Island Ultra Trail: de MIUT Discover. Hoe dat is, vertel ik je in dit artikel.
Madeira Island Ultra Trail
De Madeira Island Ultra Trail, kortweg MIUT, is de bekendste trailrun van Madeira en trekt jaarlijks in april deelnemers van over de hele wereld. De ‘Legend’ is met 110 kilometer de langste afstand van het event en gaat dwars over het eiland. Zelf ga ik voor een iets toegankelijkere kennismaking met het ruige landschap van Madeira, want ik doe mee aan de ‘Discover’ afstand (56 kilometer). Toegankelijk betekent overigens niet makkelijk. Want met bijna 60 kilometer, veel hoogtemeters en technisch terrein, is dit een trail waarvoor ervaring in bergachtig terrein geen overbodige luxe is. Wat de Discover interessant maakt, is dat je in relatief compacte vorm veel van Madeira’s kenmerkende karakter meekrijgt: groene bergkammen, mist, technische afdalingen, tunnels, spectaculaire uitzichten en voortdurend wisselende omstandigheden. Dus heb je eerder trails van pakweg 20 tot 30 kilometer in de bergen gelopen, dan kan dit een logische volgende stap zijn in je traileventcarrière. Volledig onervaren? Dan kun je beter met de ‘Starter’ van 17 kilometer beginnen.
Vanuit Boaventura de bergen in
De MIUT stond al jaren op mijn lijstje. Madeira, niet voor niets vaak het ‘Hawaï van Europa’ genoemd, leek me altijd al een droomdecor voor een trailavontuur. Eindelijk was het zover. In Boaventura, waar ik samen met 470 andere trailrunfanaten klaarsta voor de startboog, klinkt om negen uur ’s ochtends het startschot. Vanaf de eerste meters tot de eerste verzorgingspost loopt het parcours al door een prachtig groene omgeving en licht omhoog. Geen lange aanloop over asfalt of saaie verbindingsstukken, nee, je zit vrijwel direct op trail. Wat meteen opvalt is de sfeer. Lokale bewoners staan langs delen van het parcours om aan te moedigen en de sfeer voelt verrassend gemoedelijk.
In de eerste kilometers probeer ik bewust rustig te blijven. Vrijwel alle grote hoogtemeters zitten namelijk in het eerste deel van de race. Te enthousiast starten, betekent hier waarschijnlijk later een hoge prijs terugbetalen. Bij het bereiken van de eerste verzorgingspost na zes kilometer zijn de benen in ieder geval al goed opgewarmd.
Klimmen, klimmen en nog eens klimmen
Vanaf deze eerste verzorgingspost in Lombo do Urzal begint het echte werk. In tien kilometer klim ik maar liefst 1.500 hoogtemeters. Het zwaarste deel van de race, maar qua omgeving ook echt het mooiste. Klimmen op trappen, op smalle paden, over stenige paden, het komt allemaal voorbij.
De omstandigheden zijn typisch Madeira: wisselend. Mist, lichte regen, wat wind en vervolgens ineens zon. Nooit echt slecht weer dus, maar wel constant veranderend. Op een bepaald moment loop ik door zo’n mistige, rotsachtige omgeving waar het zicht beperkt is. Alles voelt grijs en mysterieus. Daarna volgt een korte tunnel, iets wat op dit deel van de route vaker voorkomt, en ineens stap ik letterlijk de zon in. Dezelfde omgeving, dezelfde bergen, maar compleet anders door het licht. Bizar.
Bij de tweede verzorgingspost in Pico Ruivo, het hoogste punt van Madeira op 1.862 meter, heb ik na 3,5 uur zo’n 17 kilometer en al bijna 2.000 hoogtemeters op de teller. “Geen standaard kantoordag” denk ik nog licht ironisch bij mezelf.
Van Pico Ruivo naar Pico do Arieiro
Het absolute hoogtepunt van het parcours moet dan nog komen. Het gebied rond Pico Ruivo en het iconische PR 1 traject richting Pico do Arieiro. Wij hebben dit MIUT weekend een grote eer. Nadat het pad bijna twee jaar is gesloten vanwege hevige bosbranden in 2024, mogen alle andere MIUT deelnemers als eerste het pad weer betreden voordat de route voor het grote publiek open gaat. Sommige delen voelen bijna onwerkelijk, zo mooi. Het is die voortdurende afwisseling van rots, groen, mist, zon en uitzicht die het traject naar Pico Ruivo en Pico do Arieiro zo bijzonder maakt.
Afdalen naar het oosten
Bij het bereiken van de derde verzorgingspost in Chão da Lagoa besluit ik even wat langer de tijd te nemen. Drank bijvullen en even een warme hap naar binnen. Ik ga voor de soep met brood, dat doet goed. Iedereen is lekker ontspannen en de vele vrijwilligers zorgen goed voor ons.
De grote klim zit erop, maar dat betekent niet dat het makkelijker wordt. Wat volgt is een langdurige route en afdaling richting de oostkust van het eiland. In de twaalf kilometer die volgen, probeer ik het tempo daar waar mogelijk wat op te voeren. Na de dramatiek van de bergkammen voelt dit deel rustiger aan. En regelmatig zie ik de oceaan verschijnen.
In Portela, waar de vierde verzorgingspost ligt, neem ik weer even wat langer de tijd om goed voorbereid het laatste deel van de race in te gaan. Het landschap wordt geleidelijk milder, de paden breder. Vlak na de laatste verzorgingspost in Larano leidt de Levada do Caniçal, een van Madeira’s iconische irrigatiekanalen, me als vanzelf door het landschap. De zon steekt tussen de wolken door. Nog even en dan ben ik er.
Finish in Machico
Voordat ik mag finishen, wacht nog een laatste klim naar Pico do Facho, vanwaar voor het eerst de finish in zicht krijg: het stadje Machico aan de voet van de berg, met de Atlantische Oceaan erachter.
Na ruim tien uur loop ik de Praça van Fórum Machico op. Daar wachten mijn vrouw en zoontje mij op, samen met nog vele andere enthousiaste supporters. Mijn zoontje loopt met me mee over de finish en trekt nog even een flinke sprint. Wat een mooi moment. Ik besef dat ik relatief fris over de finish kom. Het doel was om rond de tien uur te finishen en bewust te genieten, en dat is gelukt, vrij comfortabel ook. Uiteindelijk stopte de klok op 10 uur en 20 minuten, met plek 212 van de 470 finishers als resultaat, voor wat het waard is.
MIUT Discover terugblik
Opvallend genoeg kende mijn race geen echt dieptepunt. Natuurlijk waren er zware momenten, zo rond kilometer veertien voelde een klim behoorlijk pittig en zat ik tegen kramp aan. Het eerste deel van de race vraagt simpelweg veel van je benen. Maar doordat ik bewust rustig liep, kwam ik daar steeds goed doorheen. Mijn strategie was simpel: nergens in het rood lopen. Mede omdat ik vooraf een lichte voetblessure had gehad, wilde ik slim racen in plaats van forceren. Dat pakte goed uit. Ik bleef me sterk voelen en had nergens het idee dat ik volledig leegliep.
Eten en drinken
Onderweg verdween er een flinke hoeveelheid voedsel en drank naar binnen: ongeveer twaalf gels (of misschien wel meer), veel water en sportdrank met elektrolyten (naar schatting zo’n zes liter vocht) aangevuld met soep, brood, chocola en snacks bij de verzorgingsposten. Die posten verdienen trouwens een compliment apart. De sfeer was vriendelijk en behulpzaam, het eten was goed en de vrijwilligers zorgden uitstekend voor de lopers. Bij grotere posten nam ik bewust wat extra tijd om te eten en bij te vullen, kleinere stops gebruikte ik vooral om snel water en sportdrank aan te vullen.
Opbouw van de route
De organisatie van de MIUT was erg goed geregeld. Van routemarkering tot logistiek, nergens iets op aan te merken. Als ik toch een kritische noot zou moeten geven, dan is het dat vrijwel alle hoogtemeters in de eerste helft zitten. Daardoor voelt de race qua belasting wat ongelijk verdeeld. Maar dat is niemand te verwijten en heeft meer met Madeira zelf te maken dan met de organisatie. Het eiland is nu eenmaal steil.
Praktische info
Een aantal MIUT zaken op een rij:
- Madeira is ongeveer 3,5 tot 4 uur vliegen vanuit Nederland en België. Je kan vertrekken vanuit Amsterdam, Brussel of Düsseldorf met onder andere TAP, EasyJet, Transavia en Ryanair.
- De Madeira Island Ultra Trail vindt elk jaar plaats in april.
- Je kan kiezen uit meerdere afstanden: Legend (110km), Advanced (80km), Discover (58km), Marathon (40km) en Starter (17km). Voor vrijwel iedere trailrunner dus een passende afstand te vinden.
- Mocht je je willen inschrijven, houd dan de MIUT socials en website in de gaten. Inschrijvingen gaan meestal ergens in oktober open, maar wees er echt snel bij, want deze race is altijd heel snel uitverkocht.
- Een huurauto geeft de meeste flexibiliteit, zeker als je support bij je hebt. Het eiland is goed te rijden en om verzorgingsposten te bereiken, heb je echt een auto nodig. Let op: niet alle verzorgingsposten zijn door jouw supporters te bereiken, check dat vooraf.
- Funchal is een logische uitvalsbasis om een accommodatie te zoeken, of kies voor de finishplaats Machico.
- Vanuit zowel Funchal als Machico vertrekken bussen die je naar de startlocatie van jouw afstand kunnen brengen.
- De organisatie van de MIUT is uitermate professioneel. Goede verzorgingsposten, vele vrijwilligers, maar ook andere belangrijke zaken zoals veiligheid zijn hier heel goed op orde.
- Hou tijdens de races echt rekening met het weer. Het zal er normaal gesproken nooit extreem koud zijn, maar een windjack en regenjas horen wel echt bij de zaken die in je trailrugzak moeten zitten.
- Maak het bezoek niet te kort. Madeira heeft zoveel moois te bieden. Dus als je de tijd en ruimte hebt, plak er een aantal vakantiedagen achteraan.
MIUT: een avontuur dat je bij zal blijven
De MIUT Discover is wat mij betreft een perfecte stap voor trailrunners die al ervaring hebben in de bergen en klaar zijn voor iets groters. Technisch? Ja, redelijk. Maar niet extreem. De ondergrond wisselt veel, sommige afdalingen vragen aandacht en hier en daar liggen technische stukken, maar voor een ervaren trailrunner is het prima beheersbaar.
Een van de dingen die MIUT bijzonder maakt, is hoe voortdurend afwisselend het landschap is. Regelmatig deed het landschap me denken aan iets uit Jurassic Park: ruig, groen, mysterieus en soms bijna onwerkelijk. Het is een zwaar maar toegankelijk trailavontuur, in misschien wel het mooiste decor van Europa. Als je er klaar voor bent, is dit een race die je bij zal blijven. Tot lang na de finish.
